Als je je kind geen broertje of zusje kunt geven

Sfeerbeeld secundaire kinderloosheid

Er staan maar drie borden op tafel, terwijl je een groter gezin wilde. Zwanger worden lukt niet meer. Wat zeg je als je kleuter vraagt om een broertje of zusje?

Tekst: Belinda Fallaux

‘We kregen Lizzy (nu 8) via IVF,’ vertelt Bridget (46). ‘Voor een tweede kind gingen we weer door de medische molen, maar zonder resultaat. Vanaf haar vierde zei Lizzy weleens: “Ik zou wel een zusje willen.” Ik legde haar in eenvoudige termen uit dat wij dat ook wilden, maar dat dat helaas niet ging. Die gesprekken waren niet altijd gemakkelijk. Soms moest ik m’n tranen verdringen.’ Ook Veerles zoon Jan (4) begon vragen te stellen. ‘Ik had hem verteld dat de dokter ons zou helpen een kindje te krijgen. Na een tijdje vroeg hij vaak: “Mama, heeft de dokter nu een kindje in je buik gestopt? Maar mama, ik wil echt heel graag een broer of zusje.” Op die momenten slikte ik wel even.’

Vroeg beginnen

Uitleggen aan je kind waarom er (nog) geen gezinsuitbreiding komt is geen sinecure. Voor jezelf is het emotioneel beladen en het kan lastig zijn om de juiste bewoordingen te vinden. Toch is het goed om open te zijn over zaken als seks, zwangerschap en geboorte. Oók als het bij jullie anders gaat. Met die voorlichting moet je eigenlijk al vroeg beginnen, stelt pedagoge Channah Zwiep van van Pedagogisch projectbureau Kind&Zo. ‘Kinderen zijn daar gemiddeld rond een jaar of drie aan toe. Op die leeftijd zijn ze zich ervan bewust dat er in hun omgeving baby’s worden geboren en gaan ze vragen stellen. Dat kan confronterend zijn als een tweede kind zich maar niet aankondigt. Maar ga het gesprek met je kind niet uit de weg. Door open te zijn, geef je hem of haar het gevoel dat dit onderwerp niets is om je voor te schamen.’

Eerlijk en positief

Maar hoe pak je dat aan, als je middenin een medisch traject zit? Zwiep: ‘Seksuele voorlichting begint sowieso met vertellen hoe baby’s normaal gesproken geboren worden. In heldere taal, aangepast aan het niveau van je kind. Die informatie geef je bij voorkeur op een rustig moment en stapsgewijs; niet alles in één keer, maar gedoseerd en niet te zwaar. Je zou ook kunnen vragen wat je kind al weet en daarbij aan kunnen sluiten. Vervolgens kun je aangeven dat het bij jullie anders gaat. Dat kun je net zo losjes brengen als de eerdere informatie. Bijvoorbeeld door te vertellen jullie óók graag nog een kindje zouden willen, maar dat de zaadjes van papa niet helemaal goed zijn. En dat de dokter ze beter probeert te maken. Hoe je het brengt, hangt van je kind af. Je kunt het ook tekenen of er een boekje bij gebruiken. Blijf altijd eerlijk en positief. Als jij het als vanzelfsprekend brengt dat sommige ouders niet zomaar zelf een baby kunnen maken, maar daarvoor naar het ziekenhuis moeten, vindt je kind dat ook heel aannemelijk. Vind je het moeilijk om het goed uit te leggen, schrijf het dan eerst op. En als je écht blokkeert, vraag dan je partner of desnoods een tante of oma of die met je kind willen praten.’
Hou er wel rekening mee dat je je kind geen zwijgplicht kunt opleggen. ‘Je moet dus zeker weten dat je je verhaal naar buiten wilt brengen. Wel kun je met een kind van drie, vier jaar afspreken dat sommige gezinsdingen privé zijn en niet met iedereen besproken hoeven te worden. Maar echt voorkomen dat deze informatie ergens anders terecht komt kun je niet.’

Bij jezelf houden

Je kind op de hoogte brengen van de feiten is één ding, maar in hoeverre is het verstandig om je emoties te tonen? ‘Lizzy zal vast wel gevoeld hebben dat er iets mis was, want zoveel verdriet is lastig te verbergen,’ zegt Bridget. ‘Maar ik vond haar te jong om haar er volledig bij te betrekken, ik wilde haar niet opzadelen met mijn emoties.’ ‘Eerlijk zijn over wat je voelt is goed – je kind voelt dat inderdaad toch wel aan,’ beaamt Zwiep. ‘Je kunt dus gerust zeggen dat papa en mama het óók niet leuk vinden en verdrietig zijn. Ga ook echt in gesprek mét je kind, laat hem of haar ook zijn emoties uiten. Maar hou het probleem wel bij jezelf, voorkom dat je kind het gevoel krijgt dat hij het probleem moet oplossen. Jij bent verantwoordelijk voor je verdriet, niet je kind. Ga het gesprek dus pas aan als je je eigen emoties redelijk onder controle hebt en benader het positief: normaal worden kindjes zo en zo geboren, bij ons gaat dat anders, maar jij hoeft je daar geen zorgen over te maken. Het is niet nodig om elke maand te zeggen dat het weer spannend is. Hou dat voor jezelf. Maar laat je kind wel weten dat het altijd vragen mag stellen.’

Drie keer slikken

Maar wat nu als duidelijk is dat er geen tweede kindje gaat komen? Zwiep: ‘Misschien moet je er drie keer voor slikken om dat aan je kind te vertellen, maar ga ook dan het gesprek aan. Probeer het woord “nooit” te vermijden, zeg liever dat de kans groot is dat er geen broertje of zusje komt. Dan ben je eerlijk, maar maak je het niet te zwaar voor je kind. Er zijn genoeg kinderen die enig kind zijn. Benadruk de voordelen ervan en leg je kind vooral niet de druk op dat hij nu het leukste kind moet zijn.’ Veerle: ‘We hebben de behandelingen on hold gezet. Of er ooit een tweede komt? Ik weet het niet. Zo niet, dan zal het altijd wel wat blijven knagen, maar zullen we er niet minder gelukkig om zijn. Tegen Jan zeggen we: jij bent onze grote schat. Wees niet verdrietig als er geen broer of zusje komt, we zijn zo ook een leuk gezin.’ Bridget: ‘Ik bevestig Lizzy vaak dat zij heel speciaal is. Dat we niet een tweede wilden omdat zij niet genoeg was. Dus vertellen we haar met enige regelmaat wat voor bijzonder cadeau ze is.’

2 Comments

  1. Wat fijn dat ook jullie aandacht besteden aan Secundaire Kinderloosheid. Ik schrijf er over op http://www.secundaire-kinderloosheid.nl voor lotgenoten en mensen die op andere manieren te maken hebben met het uitblijven van een volgende onvervulde kinderwens. Ik hoop met mijn blog (h)erkenning te bieden aan wie dit zoekt. Ervaringen rond een volgende kinderwens komen deels overeen met primaire kinderloosheid, deels ook weer niet, want we mochten immer eerder wel een of meer kinderen krijgen om voor te zorgen…

  2. Mama van E & I op 9:12 pm

    Secundaire kinderloosheid wordt vaak onbegrepen. Na ons 1e meisje lukte het maar niet om zwanger te blijven. Het zwanger worden lukte vrijwel direct, het zwanger blijven niet. In totaal 9 miskramen binnen 1,5 jaar tijd. Onderzoeken gehad waar niks uit kwam. Wat was dat een zware tijd, een grijs hoofdstuk uit ons leven. Een roes, met veel verdriet, wanhoop en onbegrip. Die sterke drang naar een 2e baby’tje. De 11e zwangerschap liet onze wensen in in vervulling gaan! Een meisje waar we wel voor mogen zorgen! Ik wens iedereen die een 1 miskraam of herhaalde miskramen mee maakt enorm veel sterkte. En geef de hoop niet op! Het kan ondanks meerdere miskramen toch lukken! Liefs mama van E & I

Plaats een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*